BLACK ACHIEVEMENT MONTH 2026

Zichtbaar maken wat er altijd al was

Oktober staat in het teken van Black Achievement Month. Een maand waarin bijzondere aandacht wordt gegeven aan de talenten, prestaties en bijdragen van mensen van Afrikaanse afkomst. Voor Stichting Comité 30 juni / 1 juli Stichtse Vecht sluit die gedachte direct aan bij onze missie: herdenken wat is gebeurd, begrijpen wat daarvan doorwerkt én zichtbaar maken wat generaties mensen ondanks die geschiedenis hebben opgebouwd.

Geschiedenis gaat niet alleen over gebeurtenissen. Geschiedenis gaat ook over wie de gelegenheid had om die gebeurtenissen vast te leggen, welke stemmen werden gehoord en welke verhalen uiteindelijk in onze schoolboeken, musea en collectieve herinnering terechtkwamen.

We kennen de uitspraak dat de overwinnaar de geschiedenis schrijft. Misschien is het nauwkeuriger om te zeggen: wie macht heeft, heeft vaak ook meer mogelijkheden gehad om te bepalen welke geschiedenis wordt verteld.

Daarom is educatie zo belangrijk.

Meer dan een geschiedenis van onderdrukking

Wanneer we spreken over het Nederlandse slavernijverleden, gaat het terecht over uitbuiting, geweld, ontmenselijking en het verlies van vrijheid.

Maar wanneer het verhaal daar eindigt, ontbreekt opnieuw een belangrijk deel van de geschiedenis.

Mensen van Afrikaanse afkomst waren niet alleen slachtoffers van een systeem. Zij waren ook denkers, ambachtslieden, ondernemers, kunstenaars, wetenschappers, gemeenschapsbouwers en mensen die zich op talloze manieren tegen onderdrukking verzetten.

Zij bouwden gemeenschappen op. Zij bewaarden kennis en tradities. Zij ontwikkelden nieuwe culturele vormen. En hun nazaten leverden en leveren bijdragen aan wetenschap, gezondheidszorg, kunst, cultuur, economie, technologie, politiek en maatschappelijke ontwikkeling.

Black Achievement Month maakt die prestaties zichtbaar.

Niet omdat prestaties van zwarte mensen belangrijker zouden zijn dan die van anderen, maar omdat veel van die prestaties historisch onvoldoende zichtbaar zijn geweest.

Kennis vraagt ook om verschillende perspectieven

Educatie betekent voor ons niet dat schuld van de ene generatie op de volgende moet worden overgedragen.

Het betekent wél dat we bereid moeten zijn om kennis te vergaren – ook wanneer die kennis schuurt met wat we vroeger hebben geleerd.

Niemand ontwikkelt zijn wereldbeeld in een vacuüm. Onze opvoeding, omgeving, cultuur, onderwijs en persoonlijke ervaringen beïnvloeden allemaal hoe we naar geschiedenis en samenleving kijken.

Daarom begint werkelijke educatie soms met een eenvoudige vraag:

Wat weet ik nog niet?

Kunnen we luisteren naar ervaringen die niet de onze zijn? Kunnen we onze eigen bronnen kritisch bekijken? En kunnen we nieuwe historische inzichten toelaten wanneer die ons bestaande beeld ingewikkelder maken?

Dat is geen zwakte. Dat is ontwikkeling.

Ook Nederland onderzoekt zijn geschiedenis opnieuw

De afgelopen jaren is steeds meer wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de Nederlandse betrokkenheid bij kolonialisme en slavernij.

Ook het Huis Oranje-Nassau heeft zijn eigen geschiedenis laten onderzoeken. In oktober 2026 werden de resultaten gepresenteerd van het onafhankelijke onderzoek dat koning Willem-Alexander zelf had laten uitvoeren naar de rol van zijn familie in de koloniale geschiedenis.

De onderzoekers beschrijven hoe leden van het Huis Oranje-Nassau het koloniale systeem gedurende verschillende perioden ondersteunden en daarvan financieel profiteerden. De koning noemde de bevindingen bij de presentatie “schrijnend en confronterend” en sprak over de verantwoordelijkheid van zijn voorgangers voor het ondersteunen van kolonialisme en slavernij.

Dat onderzoek laat iets belangrijks zien: geschiedenis staat niet stil. Nieuwe bronnen, nieuw onderzoek en andere perspectieven kunnen ons begrip van het verleden verdiepen.

Van Black History naar Black Achievement

Herdenken blijft noodzakelijk. Maar naast herdenken staat voor ons ook doorgeven.

Een kind dat leert over het slavernijverleden moet weten wat mensen is aangedaan. Maar datzelfde kind verdient het óók om te ontdekken wat mensen ondanks die omstandigheden hebben bereikt.

Het moet wetenschappers zien.

Ondernemers.

Artsen.

Schrijvers.

Kunstenaars.

Uitvinders.

Bestuurders.

Mensen die deuren hebben geopend waarvan anderen later gebruik konden maken.

Daarom besteden wij deze maand aandacht aan Black Achievement. Niet om een nieuwe geschiedenis naast de Nederlandse geschiedenis te zetten, maar juist om verhalen die te lang aan de randen stonden onderdeel te maken van ons gezamenlijke verhaal.

Want uiteindelijk zou dat de bestemming moeten zijn van Black Achievement Month: dat bijzondere aandacht ooit niet meer nodig is.

Dat een zwarte wetenschapper niet eerst als zwarte wetenschapper zichtbaar gemaakt hoeft te worden voordat haar wetenschappelijke prestatie wordt gezien. Dat Black Excellence simpelweg excellence wordt.

Black History vertelt waar we vandaan komen.

Black Achievement maakt zichtbaar wat er is opgebouwd.

Black Excellence laat een volgende generatie zien wat mogelijk is.

Zichtbaar, totdat zichtbaar vanzelfsprekend is.

Stichting Comité 30 juni / 1 juli Stichtse Vecht

Black Achievement Month 2026